नेपालको पहिलो एनिमेसन फिल्म फेस्टिभल: “मैले देखेको नेपाल” थिमसँगै “आफ्फे” मस्कट सार्वजनिक

नेपाली एनिमेसन तथा भिजुअल इफेक्ट्स (VFX) क्षेत्रका लागि यो वर्ष एउटा ऐतिहासिक क्षण बन्न पुगेको छ। नेपाल एनिमेसन र भिएफएक्स कलाकार संघ (एभिएएएन — AVAAN) ले नेपालमै पहिलोपटक “एनिमेसन फिल्म फेस्टिभल” आयोजना गर्ने औपचारिक घोषणा गरेको छ। चलचित्र विकास बोर्डको सहकार्यमा बोर्डकै प्रेक्षालयमा आयोजित एक कार्यक्रमबाट यो घोषणा सार्वजनिक गरिएको हो, जसले नेपाली एनिमेसन उद्योगको बढ्दो सामर्थ्य र सम्भावनालाई संस्थागत रूपमा उजागर गर्ने प्रयास गरेको छ।

“मैले देखेको नेपाल” — महोत्सवको मूल थिम

आगामी अक्टोबर महिनामा आयोजना हुन लागेको यस महोत्सवको मूल विषयवस्तु “मैले देखेको नेपाल” राखिएको छ। यो थिमले नेपाली एनिमेटर, चित्रकार र सिर्जनशील कलाकारहरूलाई आफ्नै दृष्टिकोणबाट नेपाललाई हेर्ने, बुझ्ने र चित्रण गर्ने अवसर दिने आयोजकको भनाइ छ। भूगोल, संस्कृति, परम्परा र दैनिक जीवनका विविध पक्षहरूलाई एनिमेसनको माध्यमबाट कथाका रूपमा प्रस्तुत गर्ने यो प्रयासले नेपाली कथाहरूलाई विश्व मानचित्रमा नयाँ तरिकाले चिनाउने लक्ष्य राखेको बुझ्न सकिन्छ।

महोत्सवमा मुख्यतः तीनवटा गतिविधिहरू केन्द्रित रहनेछन्:

• एनिमेटेड लघु चलचित्रहरूको प्रदर्शनी — नेपाली एनिमेटरहरूले बनाएका छोटा एनिमेसन फिल्महरू सर्वसाधारण दर्शकसामु प्रदर्शन गरिनेछ।
• कन्सेप्ट आर्ट च्यालेन्ज — उदीयमान कलाकारहरूलाई विषयवस्तु दिएर सीमित समयभित्र कन्सेप्ट आर्ट सिर्जना गर्न लगाइने प्रतिस्पर्धात्मक गतिविधि।
• विभिन्न एनिमेसन प्रतियोगिताहरू — फरक-फरक विधा र सीपमा आधारित प्रतियोगिताहरू, जसले नयाँ प्रतिभाहरूलाई पहिचान गर्ने काम गर्नेछन्।

डाँफेबाट प्रेरित मस्कट “आफ्फे”

महोत्सवको घोषणासँगै सबैभन्दा बढी चर्चा पाएको विषय भने यसको आधिकारिक मस्कट “आफ्फे” हो। नेपालको राष्ट्रिय चरा डाँफे (हिमालयन मोनाल) मा आधारित रहेर डिजाइन गरिएको यो मस्कटले आफ्नो रङ्गीन र जीवन्त स्वरूपले पहिलो नजरमै ध्यान तान्छ। डाँफे आफैं नेपालको पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा पाइने अत्यन्त सुन्दर र बहुरंगी चरा हो, जसलाई राष्ट्रिय गौरवको प्रतीकका रूपमा हेरिन्छ। यसैलाई आधार बनाएर मस्कट डिजाइन गर्नुले महोत्सवको “मैले देखेको नेपाल” भन्ने थिमसँग स्वाभाविक तालमेल मिलाएको देखिन्छ।

आयोजकहरूका अनुसार, “आफ्फे” को सिर्जनात्मक शैली नेपालका महान् मध्यकालीन कलाकार तथा वास्तुकार अरनिकोको कलात्मक परम्पराबाट प्रेरित रहेर डिजाइन गरिएको हो। अरनिको — जसले चीनमा गएर आफ्नो कला र वास्तुकलाको सीपबाट अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपाली कलाको पहिचान स्थापित गरेका थिए — लाई सन्दर्भ बनाइनुले यस मस्कटलाई ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक गहिराइ प्रदान गरेको छ। यसरी आफ्फेले केवल एउटा प्रचार-सामग्री मात्र नभई, नेपाली कलाकारहरूको पुस्तौं लामो सिर्जनशील परम्पराको प्रतिनिधित्व गर्ने प्रयास गरेको बुझ्न सकिन्छ। आयोजक पक्षका अनुसार यो मस्कटले नेपाली कलाकारहरूको जीवन्त कल्पनाशीलता र सिर्जनशीलतालाई पनि प्रतिनिधित्व गर्दछ।

विश्व बजारमा नेपाली एनिमेटरहरूको बढ्दो उपस्थिति

घोषणा कार्यक्रमको एउटा उल्लेखनीय पक्ष भनेको अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र तथा गेम स्टुडियोहरूमा कार्यरत बाह्र जना नेपाली कलाकार तथा एनिमेटरहरूको भिडियो प्रस्तुति थियो। यी कलाकारहरू हाल विश्वभरका विभिन्न ठूला परियोजनाहरूमा संलग्न रहेका छन्, जसले नेपाली एनिमेसन प्रतिभाहरूको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा बढ्दो पहुँच र योगदानलाई प्रस्ट्याउँछ। आयोजकहरूको भनाइमा, यो प्रस्तुतिले विश्वव्यापी एनिमेसन, चलचित्र, गेमिङ तथा भिएफएक्स उद्योगमा नेपाली सिर्जनाकर्मीहरूको स्थान क्रमशः बलियो हुँदै गएको संकेत गर्छ। नेपालबाट धेरै युवा एनिमेटरहरू अहिले घरैबाट रिमोट रूपमा वा विदेशी स्टुडियोहरूसँग प्रत्यक्ष सहकार्य गरेर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका परियोजनाहरूमा काम गरिरहेका छन्, जुन नेपाली सिर्जनशील अर्थतन्त्रको एउटा उदाउँदो तर अझै पूर्ण रूपमा नचिनिएको आयाम हो।

“करिअरबोर्ड” — एनिमेसन क्षेत्रको लागि नयाँ अनलाइन पोर्टल

महोत्सवसँगै एभिएएएन संघले “करिअरबोर्ड” नामक एउटा अनलाइन पोर्टल सञ्चालनमा ल्याउने घोषणा पनि गरेको छ। यस पोर्टलको मुख्य उद्देश्य एनिमेसन क्षेत्रमा दक्ष जनशक्ति र रोजगारी प्रदायक कम्पनीहरूलाई एउटै प्लेटफर्ममा जोड्नु हो। हाल नेपालमा एनिमेसन तथा भिएफएक्स तालिम लिने युवाहरूको संख्या बढिरहेको भए तापनि, उनीहरूलाई उपयुक्त रोजगारीसँग जोड्ने संगठित संरचनाको कमी रहिआएको छ। यस्तो अवस्थामा करिअरबोर्ड जस्तो पोर्टलले प्रशिक्षित एनिमेटर, स्टुडियो र गेम कम्पनीहरूबीचको दूरी घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रममा सहभागी हुनेहरू र संस्थागत साथ

घोषणा कार्यक्रममा नेपालका प्रथम एनिमेटर तथा एभिएएएनका सल्लाहकार करुण थापा, वरिष्ठ टुडी एनिमेटर तथा सल्लाहकार कीर्ति केशर जोशी, कानुनी सल्लाहकार सहदेव खत्री लगायतका व्यक्तित्वहरूको सहभागिता रहेको थियो। साथै नेपाल चलचित्र निर्देशक समाज र रोबोटिक्स एसोसिएसन नेपाल जस्ता संस्थाका प्रतिनिधिहरू, तथा प्रतिलिपि अधिकार रजिष्ट्रारको कार्यालयका प्रतिनिधि पनि कार्यक्रममा उपस्थित थिए। यसबाट स्पष्ट हुन्छ कि यो महोत्सव एकल संस्थाको प्रयास मात्र नभई, चलचित्र, कानुन, प्रविधि र बौद्धिक सम्पत्ति अधिकारसँग सम्बन्धित विभिन्न निकायहरूको संयुक्त तथा अन्तरसम्बन्धित प्रयासको उपज हो। कार्यक्रममा कलाकार, विद्यार्थी, चलचित्रकर्मी तथा उद्योगसँग सम्बन्धित विभिन्न व्यक्तिहरूको पनि सहभागिता रहेको थियो, जसले यस पहलप्रति व्यापक तहबाट चासो र सहयोग जुटेको देखाउँछ।

किन महत्त्वपूर्ण छ यो पहल?

नेपालमा एनिमेसन उद्योगले विगत केही वर्षमा उल्लेखनीय फड्को मारेको छ। साना स्टुडियोहरूदेखि व्यक्तिगत फ्रिलान्सरहरूसम्मले अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहकहरूसँग काम गरिरहेका छन्, तर स्वदेशमा भने यस क्षेत्रलाई चिनाउने, प्रवर्द्धन गर्ने र संगठित बनाउने खालको ठूलो सार्वजनिक मञ्च अहिलेसम्म अभाव नै थियो। यस अर्थमा AVAAN द्वारा आयोजना हुन लागेको यो एनिमेसन फिल्म फेस्टिभल केवल एउटा प्रदर्शनी वा प्रतियोगिता मात्र नभई, नेपाली एनिमेसन समुदायलाई पहिलोपटक एउटै छानोमुनि ल्याउने, यस क्षेत्रलाई नीतिगत तथा व्यावसायिक रूपमा मान्यता दिलाउने, र युवा प्रतिभाहरूलाई करियरको बाटो देखाउने एउटा महत्त्वपूर्ण कोसेढुङ्गा बन्न सक्छ।

डाँफेबाट प्रेरित “आफ्फे” मस्कटले पनि यही सन्देश बोकेको देखिन्छ — नेपाली पहिचान, प्रकृति र परम्परालाई आधुनिक सिर्जनशील माध्यम (एनिमेसन) मार्फत नयाँ पुस्तासामु र विश्वसामु पुर्‍याउने प्रयास। आगामी अक्टोबरमा हुन लागेको यस महोत्सवले नेपाली एनिमेसन तथा भिएफएक्स क्षेत्रको भविष्यको दिशा कस्तो हुनेछ भन्ने संकेत गर्ने पक्का छ, र यसले देशभित्रका थुप्रै उदीयमान कलाकारहरूलाई आफ्नो सिर्जना सार्वजनिक रूपमा प्रस्तुत गर्ने एउटा दुर्लभ अवसर पनि दिनेछ।

कार्यक्रममा सहभागिताको लागि यहाँबाट फारम भर्न सक्नुहुन्छ ।